Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 23 Ιανουαρίου 2025

ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ, ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΣΠΑ για Προγράμματα Τουρισμού & ΜΜΕ

 

ΕΣΠΑ – ΜΜΕ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2024 – ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟ

Ευχάριστα νέα – Αποτελέσματα ένα χρόνο μετά

 Με «ευχάριστα νέα»… έφτασαν (βγαίνουν μέσα στις επόμενες λίγες ημέρες) τα αποτελέσματα για το πρόγραμμα Ενίσχυσης Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων, ενώ για το Πρόγραμμα Τουρισμού τα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν μετά από μικρή ακόμα αναμονή (έως το τέλος Φεβρουαρίου 2025), σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση. Γράφουμε το 2025, για να… μην ψάχνεστε για το έτος, καθώς οι αιτήσεις για τα παραπάνω προγράμματα υποβλήθηκαν την άνοιξη του 2024 και τα αποτελέσματα είναι ακόμα «το δρόμο»… Και, σημειωτέον, παρά τα πολλά προβλήματα του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων – Ο.Π.Σ.Κ.Ε. κατά την περίοδο υποβολής των αιτήσεων, όταν το υπουργείο δεν συζητούσε καμία παράταση (έστω ισόχρονη των ημερών που το σύστημα δεν λειτουργούσε), με το «τρομερό» επιχείρημα ότι «θα καθυστερήσει το ΕΣΠΑ»… Δηλαδή, τώρα, που οι επενδυτές προετοίμαζαν την επένδυση τους από το τέλος 2023, υπέβαλαν αίτηση - μελέτη χρηματοδότησης στις αρχές 2024 και θα πάρουν αποτελέσματα – έγκριση / απόρριψη μετά από ένα χρόνο (2025), «έτρεξε το ΕΣΠΑ»; Εκτός εάν η ερμηνεία της επίσημης δήλωσης ήταν: Άμα δώσουμε και παράταση, θα καθυστερήσουμε που θα καθυστερήσουμε, θα μας πάρει το 2026…

 ΤΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΑ ΝΕΑ

1. Πρώτα – πρώτα, ότι επιτέλους «έφθασαν» τα αποτελέσματα για το πρόγραμμα Ενίσχυσης ΜΜΕ.

2. Δεύτερον, ότι όλες οι αιτήσεις για το πρόγραμμα ΜΜΕ, που πληρούν τα κριτήρια, υπέβαλαν πλήρη φάκελο για την επιδότηση μέσω του προγράμματος Ενίσχυσης Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων του ΕΣΠΑ και συγκεντρώνουν περισσότερα από 70 μόρια, θα λάβουν μέσα στις επόμενες λίγες ημέρες το «πράσινο» φως για τις επενδύσεις τους, με επιδότηση έως και 60%.

3. Τρίτον, ότι το πρόγραμμα Τουρισμού θα πάρει αύξηση του συνολικού του προϋπολογισμού, γιατί υπάρχουν πολλές ισοβαθμίες στην αξιολόγηση των 6.700 επενδυτικών σχεδίων, οπότε η αύξηση κρίνεται αναγκαία. Άρα, θα εγκριθούν περισσότερες αιτήσεις – μελέτες. Λόγω του μεγάλου όγκου των αιτήσεων που υποβλήθηκαν υπολογίζεται (μετά την μικρή αύξηση του προϋπολογισμού του προγράμματος και τις πολλές ισοβαθμίες) ότι περίπου 1.500 (από 800 που ήταν η αρχική εκτίμηση) θα λάβουν την ποθούμενη επιδότηση μέχρι 60%.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΜΕ

Οι αιτήσεις, που περνούν τη βάση των 70 μονάδων στην αξιολόγησή τους, εγκρίνονται, υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι πληρούνται όλες οι άλλες προϋποθέσεις της προκήρυξης.

Σημειώνεται, ότι ο προϋπολογισμός του προγράμματος για την ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων ήταν 190 εκατ. ευρώ και ο μέσος όρος των επενδυτικών σχεδίων που υπεβλήθησαν είναι χαμηλότερος των 70.000.000 ευρώ.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την έγκριση για το σύνολο των αιτήσεων, που πληρούν τα κριτήρια.

Κατά την αρχική αξιολόγηση τήρησης ή μη των όρων της προκήρυξης κόπηκαν 660 αιτήσεις (το 20% περίπου).

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

Στο πρόγραμμα των τουριστικών επιχειρήσεων, η αρχική εκτίμηση με βάση τον όγκο των αιτήσεων που υποβλήθηκαν και το ύψος του προϋπολογισμού του προγράμματος ήταν ότι θα μπορεί να εγκριθεί 1 στις 8 αιτήσεις.

Το πρόγραμμα Τουρισμού συγκέντρωσε 6.700 αιτήσεις, με τον συνολικό προϋπολογισμό ολόκληρου του προγράμματος να ανέρχεται σε 160.000.000 ευρώ.

2 στις 10 αιτήσεις κόπηκαν αρχικά, γιατί δεν πληρούσαν τα κριτήρια του προγράμματος.

Από τις 5.300 αιτήσεις, που προχώρησαν στην αξιολόγηση, σε  ποσοστό 37% καταγράφθηκαν ισοβαθμίες, δηλαδή συγκέντρωσαν τον ίδιο ακριβώς βαθμό – ποσό μορίων στην τελική αξιολόγηση.

Έτσι, επίσημες εκτιμήσεις, αναφέρουν ότι, εξαιτίας των ισοβαθμιών, θα αυξηθεί ο προϋπολογισμός του προγράμματος και οι αιτήσεις που τελικά θα εγκριθούν να ξεπεράσουν ακόμα και τις 1.500 (έναντι 800 που ήταν η προηγούμενη εκτίμηση).

ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΜΟΡΙΟΔΟΤΗΣΗΣ

Σημειώνεται, ότι οι απορρίψεις και εγκρίσεις στηρίζονται στα κριτήρια, που περιγράφονται αναλυτικά στην πρόσκληση του κάθε προγράμματος, τόσο ως προς την τεκμηρίωση τους, όσο και ως προς την βαθμολόγηση τους.

Κρίσιμα μόρια βαθμολόγησης, που ουσιαστικά «ξεχωρίζουν» τις «καλές προτάσεις» είναι η εξασφαλισμένη χρηματοδότηση (με ίδια κεφάλαια ή και δάνειο) και η ωριμότητα (κυρίως, άδειες και ειδικές εγκρίσεις, που απαιτούνται για την υλοποίηση) του επενδυτικού σχεδίου.

Τελικά, μετά την ολοκλήρωση της βαθμολογίας όλων των αιτήσεων, καταρτίζεται Κατάλογος Επιτυχόντων κατά φθίνουσα βαθμολογική σειρά. Τελικά «περνάνε από τα πάνω προς τα κάτω» όσες από τις αιτήσεις συγκεντρώνουν την υψηλότερη βαθμολογία, μέχρι να καλυφθεί ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος.

 ΚΑΙ ΕΝΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Στο πρόγραμμα ΜΜΕ (πλην εστίασης, λιανικού εμπορίου και τουρισμού), ήτοι αγροδιατροφή – βιομηχανία τροφίμων, πολιτιστικές και δημιουργικές βιομηχανίες (ΠΔΒ), υλικά – κατασκευές, εφοδιαστική αλυσίδα, ενέργεια, περιβάλλον, πληροφορική και επικοινωνία (ΤΠΕ), υγεία, χονδρικό εμπόριο και υπηρεσίες, κατατέθηκαν 3.300 περίπου αιτήσεις χρηματοδότησης, συνολικού ύψους όλων των επενδυτικών σχεδίων περίπου 70.000.000 ευρώ (προβλεπόμενος προϋπολογισμός του προγράμματος 190.000.000 ευρώ). Οι περισσότερες από τις αιτήσεις αφορούσαν στις υπηρεσίες.

Ενώ, στο πρόγραμμα τουρισμού [μικρά ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια – διαμερίσματα – βίλες] κατατέθηκαν υπερδιπλάσιες αιτήσεις (6.700) χρηματοδότησης, συνολικού ύψους όλων των επενδυτικών σχεδίων πολύ πάνω από 2 δις ευρώ (προβλεπόμενος προϋπολογισμός του προγράμματος 160.000.000 ευρώ)!

Είναι διαπιστωμένο γεγονός, αλλά προκύπτει μια ακόμα σαφής απόδειξη, ότι η «τουριστική βιομηχανία» έλκει το επενδυτικό ενδιαφέρον και στην πολύ μικρή και μικρή επιχειρηματικότητα, με χαρακτηριστικά «επιχειρηματικής μονοκαλλιέργειας». Ακολούθως, «δημοφιλείς» επενδύσεις είναι εκείνες στην οικονομική περιοχή της παροχής υπηρεσιών.

Τετάρτη 20 Δεκεμβρίου 2023

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΣΠΑ: ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΙΔΡΥΣΗΣ & ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΕΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

 Ενίσχυση της τουριστικής επιχειρηματικότητας μέσω της δημιουργίας νέων πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων επιλεγμένων ΚΑΔ του τουρισμού.​

 ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός κάθε επενδυτικού σχεδίου κυμαίνεται από 80.000€ έως 400.000€.

 ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ

Η επιχορήγηση θα ανέρχεται σε ποσοστό 45% επί των υποβαλλόμενων δαπανών.

Το ποσοστό ενίσχυσης δύναται να προσαυξάνεται κατά (α) 10% εφόσον η επένδυση πραγματοποιηθεί σε απομακρυσμένη ή πυρόπληκτη ή πλημμυροπαθή περιοχή ή μικρά νησιά και (β) επιπλέον κατά 5% με την επίτευξη της κάλυψης του στόχου απασχόλησης τουλάχιστον 0,2 ΕΜΕ, τον πρώτο χρόνο μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης.

 ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

Η διάρκεια υλοποίησης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του επενδυτικού σχεδίου ορίζεται αυστηρά σε 24 μήνες, μη επιδεχόμενη την οποιαδήποτε παράταση.

 ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ

Υπό ίδρυση και νεοσύστατες μεσαίες, μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις που αναμένεται να δραστηριοποιηθούν στον κλάδο του τουρισμού, όπως αυτές ορίζονται στη Σύσταση της Επιτροπής 2003/361/ΕΚ.

Με τον όρο νεοσύστατες ορίζονται οι επιχειρήσεις για τις οποίες δεν έχει παρέλθει 12μηνο συνεχούς λειτουργίας από την ημερομηνία έναρξης της επιχείρησης έως και την ημερομηνία προκήρυξης της Δ​ράσης.

Οι επιλέξιμοι Kωδικοί Aριθμοί Δραστηριοτήτων (ΚΑΔ) ορίζονται αναλυτικά στο Παράρτημα ΙΙ της Πρόσκλησης της Δράσης.​

 ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ

Έως 29/2/2024 (ώρα 15:00)

Οι αιτήσεις χρηματοδότησης θα υποβάλλονται μόνον ηλεκτρονικά χωρίς την προσκόμιση φυσικού φάκελου δικαιολογητικών μέσω του Ολοκληρωμένου Πλη​ροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ)

Για την αξιολόγηση της δράσης θα εφαρμοστεί η Συγκριτική Αξιολόγηση.

ΕΙΔΟΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

Επιχορήγηση / Επιδότηση

 ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Όλη η Ελλάδα

 ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ

Οι δυνητικά ωφελούμενες επιχειρήσεις θα πρέπει:

Να πληρούν τις προϋποθέσεις και τους περιορισμούς, όπως ορίζονται στην Πρόσκληση:

- Το προτεινόμενο επενδυτικό σχέδιο να αφορά σε έναν τουλάχιστον από τους επιλέξιμους ΚΑΔ του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ ΙΙ ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ (ΚΑΔ), που θα πρέπει η επιχείρηση να διαθέτει πριν την πρώτη εκταμίευση της επιχορήγησης.

- Να υποβάλλουν μια και μοναδική αίτηση χρηματοδότησης ανά ΑΦΜ στην παρούσα Δράση.

- Να συγκεντρώνουν κατ’ ελάχιστον το βαθμό 70 κατά την αυτοαξιολόγηση του επενδυτικού σχεδίου με βάση τα κριτήρια του Παραρτήματος ΙΙΙ.

Επισημαίνεται ότι δεν είναι επιτρεπτή η υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης στο ΟΠΣΚΕ αν δεν καλύπτεται η παραπάνω προϋπόθεση.

- Να δηλώσουν ως τόπο/τόπους για την υλοποίηση των ενεργειών της παρούσας Δράσης αποκλειστικά σε μία Περιφέρεια της Χώρας και σε περιοχές της όπου ισχύει η ίδια ένταση ενίσχυσης. Στην αίτηση χρηματοδότησης δηλώνεται η Περιφέρεια στην οποία θα πραγματοποιηθεί το επενδυτικό σχέδιο. Διευκρινίζεται ότι η επιχείρηση μπορεί να υλοποιήσει δαπάνες στην έδρα της επιχείρησης ή/και σε υποκαταστήματα αυτής, εφόσον όλα τα σημεία υλοποίησης ανήκουν στην ίδια περιφέρεια και οι περιοχές / τόποι υλοποίησης έχουν την ίδια ένταση ενίσχυσης». Εξαιρούνται σχέδια με τόπο εγκατάστασης στην Περιφερειακή Ενότητα Μυκόνου και την Περιφερειακή Ενότητα Θήρας, στον Δήμο Θήρας, πλην της Δημοτικής Κοινότητας Θηρασίας, όπως αναφέρονται αναλυτικά στην Ενότητα 2.2 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ.

- Να προσκομίσουν αποδεικτικά στοιχεία εξασφάλισης της Ιδιωτικής Συμμετοχής του προτεινόμενου επενδυτικού σχεδίου σε ποσοστό τουλάχιστον 60%

 Οι συνολικές προϋποθέσεις συμμετοχής των δικαιούχων παρουσιάζονται αναλυτικά στην Πρόσκληση της Δράσης.

Οι επιλέξιμες δραστηριότητες (ΚΑΔ) αναφέρονται αναλυτικά στο Παράρτημα ΙΙ «ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ (ΚΑΔ)» της ​​​Αναλυτικής Πρόσκλησης.​​

Τα επενδυτικά σχέδια με ΚΑΔ επένδυσης Καταλύματα (ΚΑΔ 55) θα πρέπει να ακολουθούν τις κάτωθι προϋποθέσεις:

ΚΥΡΙΑ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ

Ξενοδοχεία

  • Κατάταξη σε κατηγορία 4**** (τεσσάρων αστέρων) και άνω
  • Δυναμικότητα 12 κλίνες και άνω

Ξενοδοχειακά τουριστικά καταλύματα εντός παραδοσιακών κτισμάτων που προβλέπονται στο Π.Δ. 33/1979

Οργανωμένες τουριστικές κατασκηνώσεις (camping)

  • Κατάταξη σε κατηγορία 3*** (τριών αστέρων) και άνω

 ΜΗ ΚΥΡΙΑ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ

Αυτοεξυπηρετούμενα καταλύματα – τουριστικές επιπλωμένες κατοικίες

Ελάχιστος Αριθμός κατοικιών: Τρεις (3)

Σημειώνεται: Το σύνολο των αυτοεξυπηρετούμενων καταλυμάτων – τουριστικών επιπλωμένων κατοικιών υποχρεωτικώς θα πρέπει να ενσωματώνονται στο ίδιο σήμα MHTE.

Ενοικιαζόμενα επιπλωμένα δωμάτια – διαμερίσματα

  • Κατάταξη σε κατηγορία 4 κλειδιά και άνω
  • Ελάχιστη δυναμικότητα 12 κλίνες

Το σύνολο των προϋποθέσεων συμμετοχής ορίζεται στην αναλυτική Πρόσκληση της Δράσης.​​​​​

 ΤΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ

  • Κτίρια, εγκαταστάσεις και περιβάλλον χώρος
  • Μηχανήματα – Εξοπλισμός
  • Ψηφιακός εξοπλισμός - λογισμικό και υπηρεσίες λογισμικού

Συμπληρωματικά, ενισχύονται δαπάνες για:

α) Πιστοποίηση Συστημάτων Διασφάλισης Ποιότητας, Περιβαλλοντικής Διαχείρισης σύμφωνα με εθνικά, εναρμονισμένα, καθώς και λοιπά ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα,

β) προβολή εξωστρέφεια και διεθνοποίηση,

γ) μεταφορικά μέσα,

δ) μελέτες και συμβουλευτικές υπηρεσίες,

ε) έμμεσες δαπάνες.

 ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ

Η προθεσμία ολοκλήρωσης των χρηματοδοτούμενων επενδύσεων είναι είκοσι τέσσερεις (24) μήνες από την ημερομηνία έκδοσης της Απόφασης Έγκρισης.

 



ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

€ 160.000.000 (ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΟΣΟ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΩΝ)
Η Δράση συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και από το Ελληνικό Δημόσιο.​

Παρασκευή 6 Οκτωβρίου 2023

Πέμπτη 28 Οκτωβρίου 2021

LEADER ΑΛΙΕΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ - Μεγάλη Επιδότηση: 50% και έως και 80% αλλά μικρός προϋπολογισμός

 «ΤΡΕΧΕΙ» ΚΑΙ LEADER ΑΛΙΕΙΑΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΜΕΧΡΙ 15/12/2021

Για λίγες Κοινότητες και με πολύ μικρό προϋπολογισμό

 «Τρέχει» νέο επενδυτικό πρόγραμμα, Τοπικό Πρόγραμμα CLLD / LEADER Αλιείας Μεσσηνίας (όπως ανάλογα προγράμματα «τρέχουν» και για τις υπόλοιπες περιφερειακές ενότητες της χώρας με αλιευτικές περιοχές θαλάσσιες ή και εσωτερικών υδάτων).

 


ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Σκοπός του προγράμματος είναι η ενθάρρυνση και δημιουργία - υλοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων για την αειφόρο ανάπτυξη των αλιευτικών περιοχών της ΠΕ Μεσσηνίας, μέσω ΤΑΠΤοΚ ΕΤΘΑ (Τοπικό Πρόγραμμα CLLD / LEADER Αλιείας), με συγκεκριμένες επενδυτικές πράξεις ιδιωτικού χαρακτήρα που στοχεύουν στην αειφόρο ανάπτυξη περιοχών αλιείας και υδατοκαλλιέργειας του νομού, με δραστηριότητες που συμβάλλουν, άμεσα ή έμμεσα, στην ανάπτυξη της μεσσηνιακής οικονομίας.

Συγκεκριμένα, ενισχύονται:

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ι – ΜΗ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ:

·         Δράσεις αλιευτικού τουρισμού,

·         επενδύσεις επί του σκάφους,

·         επενδύσεις που στοχεύουν στη μείωση των ρύπων και στην αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των αλιευτικών σκαφών,

·         επενδύσεις που ενισχύουν την αξία και ποιότητα των αλιευτικών προϊόντων,

·         επενδύσεις στην υδατοκαλλιέργεια, μεταποίησης προϊόντων αλιείας, κλπ.)

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΙΙ – ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ: Πράξεις που αφορούν σε μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις (ίδρυση, εκσυγχρονισμός).

Ενδεικτικά, ενισχύονται:

·         υποδομές διανυκτέρευσης και εστίασης,

·         θαλάσσιες τουριστικές δραστηριότητες,

·         εξυπηρέτηση σκαφών,

·         βιοτεχνίες σχετικά με αλιευτικές και θαλάσσιες δραστηριότητες,

·         εμπόριο ειδών σχετικών με την αλιεία και τη θάλασσα κλπ.

 ΠΟΙΟΥΣ ΑΦΟΡΑ

·         ΑΛΙΕΙΣ ή ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΣΚΑΦΩΝ (φυσικά ή νομικά πρόσωπα), που ασκούν επαγγελματικά την αλιεία επί ενεργού αλιευτικού σκάφους, (με επαγγελματική αλιευτική άδεια σε ισχύ), συμπεριλαμβανομένων αυτών της αλιείας εσωτερικών υδάτων, που δραστηριοποιούνται ή θα δραστηριοποιηθούν στην περιοχή παρέμβασης, σύμφωνα με το άρθρο 3 του Καν. ΕΕ 508/2014 και όπως ορίζονται από την εθνική νομοθεσία, για επενδύσεις που συμβάλλουν στη διαφοροποίηση δραστηριοτήτων και στη συμπλήρωση του εισοδήματός τους (μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις)

·         ΜΗ ΑΛΙΕΙΣ (φυσικά και νομικά πρόσωπα) που δραστηριοποιούνται ή θα δραστηριοποιηθούν στην περιοχή παρέμβασης για ίδρυση ή εκσυγχρονισμό πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων σύμφωνα με την 2003/361/ΕΚ Σύσταση της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

 ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ

Η προθεσμία κατάθεσης αιτήσεων – φακέλων χρηματοδότησης έχει αρχίσει και καταλήγει (εκτός εάν υπάρξει παράταση – κατά πάσα πιθανότητα) μέχρι 15/12/2021 (ώρα 15:00).

Οι αιτήσεις χρηματοδότησης, υποβάλλονται από τους δυνητικούς δικαιούχους υποχρεωτικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΚΕ) υπό την προϋπόθεση να έχει προηγηθεί διαδικασία απόκτησης προσωπικών κωδικών πρόσβασης από τον δυνητικό δικαιούχο, σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στην σχετική πρόσκληση.

Οι δυνητικοί Δικαιούχοι, οφείλουν εντός 10 εργάσιμων ημερών, από την υποβολή της αίτησης στο ΠΣΚΕ, να αποστείλουν στον Ενδιάμεσο Φορέα υποδοχής των αιτήσεων απόδειξη καταχώρησης της αίτησης χρηματοδότησης όπως παράγεται από το ΠΣΚΕ, καθώς και πλήρη φάκελο, φυσικό και σε ψηφιακή μορφή (USB stick), στον οποίο θα συμπεριλαμβάνονται η αίτηση όπως υπεβλήθη στο ΠΣΚΕ καθώς και όλα τα δικαιολογητικά που τη συνοδεύουν (συμπεριλαμβανομένων και εκείνων των δικαιολογητικών για τα οποία δεν υπάρχει η δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής).

 

ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Το πρόγραμμα έχει περιορισμένη περιοχή εφαρμογής – περιοχή, όπου μπορούν να υλοποιηθούν επιδοτούμενες από αυτό επενδύσεις.

Πρόκειται για συγκεκριμένες Τοπικές Κοινότητες των Δήμων:

·         Καλαμάτας (Τοπικές Κοινότητες Αριοχωρίου, Ελαιοχωρίου και Μικράς Μαντίνειας)

·         Δυτικής Μάνης (Τοπικές Κοινότητες Αβίας, Δολών, Αγίου Νικολάου και Νεοχωρίου)

·          Μεσσήνης (Τοπικές Κοινότητες Λογγάς, Νέας Κορώνης, Αχλαδοχωρίου και Πεταλιδίου)

·         Οιχαλίας (Τοπική Κοινότητα Διαβολιτσίου)

·         Πύλου-Νέστορος (Τοπικές Κοινότητες Βασιλιτσίου, Κορώνης, Μεθώνης, Φοινικούντας, Ρωμανού, Βλαχόπουλου και Πύλου)

·         και Τριφυλίας (Τοπικές Κοινότητες Λεύκης και Μαραθόπολης)

Η συνολική έκταση της περιοχής παρέμβασης είναι 282,553 τετραγωνικά χιλιόμετρα και έχει μόνιμο πληθυσμό (Απογραφή 2011) 16.482.

 ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ  ΜΕ «ΑΝ»

Ο διαθέσιμος προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται μόλις σε € 1.024.096.

Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας αξιολόγησης και προκειμένου να χρηματοδοτηθούν περισσότερες αιτήσεις / φάκελοι κατά φθίνουσα σειρά βαθμολογίας μπορεί ο παραπάνω προϋπολογισμός να αυξηθεί (να γίνει υπερδέσμευση) κατά 120%, ενώ εάν υπάρξουν επιπλέον διαθέσιμοι πόροι μπορεί πάλι ο προϋπολογισμός να επαυξηθεί ακόμα περισσότερο. 

 ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΑΙΤΗΣΕΩΝ

Όσον αφορά την παραπάνω Κατηγορία Ι ο προϋπολογισμός ανά αίτηση χρηματοδότησης δεν επιτρέπεται να είναι κάτω από 2.000 € και πάνω από 150.000 € (δημόσια ενίσχυση – επιδότηση έως 75.000 €) και ποσοστό επιδότησης 50%.

Για την Κατηγορία ΙΙ ο προϋπολογισμός ανά αίτηση χρηματοδότησης δεν επιτρέπεται να είναι κάτω από 20.000 € και πάνω από 400.000 (δημόσια ενίσχυση – επιδότηση έως 200.000 €) και ποσοστό επιδότησης 50%, που υπό προϋποθέσεις σε ορισμένες περιπτώσεις ανέρχεται ακόμα και σε 80%.

Παρασκευή 22 Μαΐου 2020

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «LEADER ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ» (ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ) Αποτελέσματα μέχρι 15 Ιουνίου


ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «LEADER ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ» (ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ)
Αποτελέσματα μέχρι 15 Ιουνίου

Μέχρι το αργότερο τις 15 Ιουνίου 2020 αναμένονται τα αποτελέσματα του αγροτουριστικού προγράμματος «LEADER Μεσσηνίας».

Οι νομαρχιακές αναπτυξιακές εταιρείες – αντένες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και της Περιφέρειας Πελοποννήσου (ανάμεσα τους και η «Αναπτυξιακή Μεσσηνίας Α.Ε.») έχουν ήδη προ ημερών αποστείλει τις αξιολογήσεις των επενδυτικών σχεδίων στην Περιφέρεια, όπου διαρκεί (έχει ξεκινήσει) ο προβλεπόμενος δειγματοληπτικός έλεγχος ορθότητας, που αναμένεται να ολοκληρωθεί το πολύ σε ένα μήνα, και αμέσως μετά αναμένεται η δημοσιοποίηση των πινάκων επιτυχίας – αποτελεσμάτων.
Υπενθυμίζεται ότι στο πρόγραμμα «LEADER Μεσσηνίας», υπεβλήθησαν 82 επενδυτικές προτάσεις συνολικού ζητούμενου προϋπολογισμού 24.344.000 € με ζητούμενη δημόσια δαπάνη (επιδότηση) 13.288.000 €, όταν η προκήρυξη του προγράμματος «LEADER Μεσσηνίας) προέβλεπε δημόσια δαπάνη (επιδοτήσεις) μόλις 3.685.000 €. Υπερκάλυψη από τη ζήτηση της αρχικά προβλεπόμενης από την προκήρυξη επιδότησης κατά 360%.  

Κυριακή 15 Μαρτίου 2020

ΚΛΕΙΝΟΥΝ ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΟΧΙΚΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ (15.3.2020 έως και 30.4.2020)

Το κλείσιμο και των εποχικών τουριστικών καταλυμάτων έως τέλη Απριλίου αποφάσισε η κυβέρνηση.
Συγκεκριμένα με ΚΥΑ, υπό τον τίτλο: «Επιβολή του μέτρου της προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας εποχικών τουριστικών καταλυμάτων από 15.3.2020 έως και 30.4.2020», που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ, αποφασίζεται: «Η προσωρινή απαγόρευση λειτουργίας στο σύνολο της Επικράτειας, για προληπτικούς λόγους δημόσιας υγείας, για το χρονικό διάστημα από 15.3.2020 έως και 30.4.2020, των κύριων και μη κύριων τουριστικών καταλυμάτων εποχικής λειτουργίας. Ως προς τα ήδη λειτουργούντα κατά τη δημοσίευση της παρούσας τουριστικά καταλύματα του προηγούμενου εδαφίου, η προσωρινή απαγόρευση λειτουργίας τίθεται σε ισχύ στις 23.3.2020 και διαρκεί έως και 30.4.2020».

Κύρια και Μη Κύρια Τουριστικά Καταλύματα ΕΠΟΧΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ είναι όσα λειτουργούν μόνο κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής ή της χειμερινής περιόδου (μέχρι 9 μήνες το χρόνο)



ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ
Αριθμ. 18152 Επιβολή του μέτρου της προσωρινής απαγόρευσης λειτουργίας εποχικών τουριστικών καταλυμάτων από 15.3.2020 έως και 30.4.2020.
ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ - ΠΡΟΣΤΑΣIΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ - ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ - ΥΓΕΙΑΣ - ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
Έχοντας υπόψη: 1. Τις διατάξεις του άρθρου πρώτου της από 25.2.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου «Κατεπείγοντα μέτρα αποφυγής και περιορισμού της διάδοσης κορωνοϊού» (Α΄ 42) και ιδίως της περίπτωσης ζ' της παραγράφου 2 και της παραγράφου 4 αυτού. 2. Το π.δ. 147/2017 «Οργανισμός του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης» (Α΄ 192). 3. Το π.δ. 86/2018 «Ανασύσταση του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη και μετονομασίατου σε Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη (Α΄ 159). 4. Το π.δ. 134/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Α΄ 168). 5. Το π.δ. 121/2017 «Οργανισμός του Υπουργείου Υγείας» (Α΄ 148). 6. Το π.δ. 141/2017 «Οργανισμός του Υπουργείου Εσωτερικών» (Α΄ 180). 7. Το π.δ. 83/2019 «Διορισμός Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α΄ 121). 8. Την από 14.03.2020 εισήγηση της Εθνικής Επιτροπής Προστασίας Δημόσιας Υγείας έναντι του κορωνοϊού COVID-19. 9. Την αριθμ. 18151/14.03.2020 βεβαίωση της Διεύθυνσης Προϋπολογισμού και Δημοσιονομικών Αναφο- ρών, σύμφωνα με την οποία η έκδοση της παρούσας απόφασης δεν προκαλεί δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, αποφασίζουμε:
Άρθρο μόνο Την προσωρινή απαγόρευση λειτουργίας στο σύνολο της Επικράτειας, για προληπτικούς λόγους δημόσιας υγείας, για το χρονικό διάστημα από 15.3.2020 έως και 30.4.2020, των κύριων και μη κύριων τουριστικών καταλυμάτων εποχικής λειτουργίας. Ως προς τα ήδη λειτουργούντα κατά τη δημοσίευση της παρούσας τουριστικά καταλύματα του προηγούμενου εδαφίου, η προσωρινή απαγόρευση λειτουργίας τίθεται σε ισχύ στις 23.3.2020 και διαρκεί έως και 30.4.2020.
Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αθήνα, 14 Μαρτίου 2020 Οι Υπουργοί Ανάπτυξης και Επενδύσεων Προστασίας του Πολίτη ΣΠΥΡΙΔΩΝ - ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ, ΜΙΧΑΗΛ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ
Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Υγείας ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΡΟΥΤΣΗΣ, ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ Εσωτερικών ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΚΑΚΟΣ

Πέμπτη 13 Ιουνίου 2019

Leader (Αγροτουρισμός): Καλλιέργειες… τουριστών στο χωράφι


ΜΕ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «LEADER ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ» ΠΟΥ ΤΡΕΧΕΙ…
Καλλιέργειες… τουριστών στο χωράφι


Ο Αγροτουρισμός, όπως έξυπνα αστειεύτηκαν οι ειδικοί, είναι «η καλλιέργεια τουριστών στο χωράφι». Στην ουσία είναι κάθε προσοδοφόρα δραστηριότητα που γίνεται σε ένα αγρόκτημα ή σε ένα εκτροφείο ή μια αγροτική μεταποιητική οικοτεχνία / βιοτεχνία, έχοντας ως στόχο την ψυχαγωγία και την εκπαίδευση των επισκεπτών.
Θα έπρεπε κανονικά να είναι μια επιχειρηματική δραστηριότητα, που να αναλαμβάνεται κυρίως ή και μόνο από αγρότες, με αποτέλεσμα συμπλήρωση του αγροτικού εισοδήματος τους, αλλά και την καλύτερη δυνατή εξυπηρέτηση των τουριστικών αναγκών που τον… σκέφθηκαν και τον δημιούργησαν.  
Θα μπορούσαμε να πούμε, χωρίς υπερβολή, ότι εισάγει «καινοτομία» στις τουριστικές υπηρεσίες με την έννοια της ικανότητας ανίχνευσης αλλαγών στην συμπεριφορά των πελατών (από τον «μαζικό τουρισμό» στην «επιστροφή στη φύση»), στις ανάγκες και τις προσδοκίες τους («τουρισμός των εμπειριών»), αλλά και ο σχεδιασμός καλύτερων υπηρεσιών («βιωματική συμμετοχή του πελάτη - τουρίστα στην τοπική ζωή»), μέσω της ανάπτυξης νέων εννοιών υπηρεσιών («τουρισμός κοινής χρήσης»).  

ΚΟΣΜΟ – ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
Ο Αγροτουρισμός είναι μια μορφή τουρισμού της υπαίθρου, που επινοήθηκε τη δεκαετία του 1960, τόσο στην Ευρώπη, όσο και στην Αμερική.
Στην Ελλάδα ο αγροτουρισμός ξεκίνησε ουσιαστικά τη δεκαετία του 1990, όταν η Κοινή Αγροτική Πολιτική, ένα σύστημα ευρωπαϊκών επιδοτήσεων υπέρ του Αγροτικού εισοδήματος, δημιούργησε την ανάγκη για νέες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες, που υλοποιήθηκαν μέσω ειδικών προγραμμάτων. Ανάμεσα τους, κυρίως το πρόγραμμα Leader.
Παρά το γεγονός, λοιπόν, πως αυτή η «επιστροφή στη φύση» συμπληρώνει 60 χρόνια σε Ευρώπη και Αμερική και 30 χρόνια στην Ελλάδα, η ανάπτυξη του Αγροτουρισμού συνεχίζει να ευνοείται από τις συνθήκες που φαίνεται πως επικρατούν διαφοροποιημένες και στις ημέρες μας:
·      Το αγροτικό εισόδημα είναι στάσιμο ή συρρικνώνεται
·      Ο τουρισμός έχει αναδειχτεί στην πιο ισχυρή βιομηχανία του πλανήτη
·      Ο τουρισμός υπαίθρου τείνει να γίνει η κύρια παροχή εναλλακτικών λύσεων απέναντι στο φαινόμενο του μαζικού τουρισμού
·      Είναι σαφής η επιθυμία των ομάδων που προτιμούν τον αγροτουρισμό να μη θεωρούνται τουρίστες, αλλά συλλέκτες εμπειριών και βελτίωσης της ποιότητας ζωής τους.   

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ
Σε ολόκληρο τον κόσμο, υπάρχουν τέσσερις γενικές διαπιστώσεις που αξίζει να διαδοθούν, επειδή χαρακτηρίζουν στις μέρες μας ολόκληρο τον εναλλακτικό τουρισμό της υπαίθρου:
·      Οι γυναίκες έχουν κυρίαρχο ρόλο στις δραστηριότητες αγροτουρισμού.
·      Οι γεωργοί και οι κτηνοτρόφοι γενικά είναι ανοιχτοί στην υποδοχή και λειτουργία αγροτουριστικών μονάδων, επειδή αποτελεί επικερδή απασχόληση που διαρκεί πέρα από τις κλασικές σεζόν και αποκτούν καλή σχέση με τους επισκέπτες τους.
·      Τα κίνητρα, τα κέρδη, ο τρόπος προσέγγισης και η τεχνική βοήθεια που υφίσταται στο «παγκόσμιο χωριό», δεν παρουσιάζει πλέον μεγάλες τοπικές διαφορές.
·      Οι πολιτιστικές εκδηλώσεις και ο τρόπος ψυχαγωγίας σε αυτόν τον τύπο τουρισμού, είναι διαδεδομένες δραστηριότητες και δεν επιφυλάσσουν οργανωτικές ή άλλες ιδιαιτερότητες.

Ο ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Οι δημογραφικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη του αγροτουρισμού στην Ελλάδα. Οι ιδιοκτησίες είναι μικρές, το ενδιαφέρον για την ελληνική περιφέρεια και την αγροτική ζωή είναι έντονο από μέρους των κατοίκων των αστικών κέντρων, οι οποίοι στην πλειονότητά τους προέρχονται από αγροτικές οικογένειες πρώτης ή δεύτερης γενιάς και έχουν στην συνείδησή τους εξιδανικευμένο το αίτημα μιας «επιστροφής στην φύση».
Ωστόσο, αυτή η ελπιδοφόρα «επιστροφή στις ρίζες» σε αρκετές περιπτώσεις φάνηκε να τροποποιείται στην πράξη, όχι υπέρ των αγροτικών κοινωνιών. Συμμετοχή στα προγράμματα στήριξης της υπαίθρου είχαν και έχουν άτομα που δεν είχαν σχέση με αγροτικές ασχολίες. Επιπλέον, η φύση του αγροτουρισμού υποτίθεται πως θα βοηθούσε τις αγροτικές οικογένειες να βελτιώσουν το εισόδημά τους, χωρίς να εγκαταλείψουν τις καλλιέργειες ή τα εκτροφεία τους, καθώς μια νέα πελατεία αναδύονταν δίπλα τους.
Συνήθως όμως , οι επενδύσεις που εγκρίθηκαν, είχαν ελάχιστη ή μακρινή σχέση με τον αγροτουρισμό. Πόλεις απέκτησαν πολυτελή ξενοδοχεία και τα παραδοσιακά προϊόντα λειτουργούσαν ως «κράχτες» για έναν τρόπο ζωής ξένο προς τον συνήθη τουρισμό υπαίθρου. Μεγάλες επενδύσεις που δεν είχαν σχέση με τον τουρισμό υπαίθρου, απορρόφησαν μεγάλο μέρος της δραστηριότητας πολλών διαχειριστικών υπηρεσιών.
Οι αγρότες δεν εκμεταλλεύτηκαν (ή δεν τους έμαθαν ή δεν τους… άφησαν να εκμεταλλευτούν) πλήρως τις δυνατότητες που έδιναν οι χρηματοδοτήσεις, η προβολή και η επικοινωνία της μεσογειακής διατροφής, των παραδοσιακών ξενώνων και η συνένωση των τοπικών δυνάμεων για έναν κοινό στόχο. Τους άφησαν στη… λογική της επιδότησης, μόνο!
Η βασική χρηματοδότηση του αγροτουρισμού, η οποία προέρχεται κυρίως από ευρωπαϊκό ταμείο για την υποστήριξη του αγροτικού εισοδήματος, δεν οδήγησε στη διασφάλιση ολιστικής ανάπτυξης, καθώς δεν υιοθετήθηκαν οι καλές πρακτικές που από την δεκαετία του 1960 είχαν προκαλέσει την άνθιση του αγροτουρισμού στην Ευρώπη και στην Αμερική. Η βάση των δικαιούχων οικονομικής υποστήριξης διευρύνθηκε, ώσπου έγινε καταχρηστικά μεγάλη. Για παράδειγμα η φιλοξενία επισκεπτών σε ένα αγροτουριστικό κατάλυμα, απαιτεί ποιοτικές προδιαγραφές, οι οποίες ωστόσο, διακρίνονται σαφώς από τη λειτουργικότητα, την πολυτέλεια και τις υπηρεσίες που είναι απαραίτητες ως κορύφωση του μαζικού τουρισμού και των πιο δημοφιλών προορισμών.

… ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟ
Η οικονομική κρίση που επηρεάζει την Ευρώπη, αλλά κυρίως την Ελλάδα, ωθεί τους Έλληνες στην ανακάλυψη της επιχειρηματικότητας σε νέες βάσεις και όχι πλέον ως μια απλά επιδοτούμενη δραστηριότητα με εξασφαλισμένη πελατεία, ούτε φυσικά ως μόδα.
Χωρίς να έχει μειωθεί η ανάγκη για επιχειρηματικότητα, προέχει να βρεθούν εναλλακτικές πηγές προσοδοφόρων επιχειρήσεων, που δεν θα βασίζονται αναγκαστικά σε πολύ δαπανηρές επενδύσεις και άμεσης απόσβεσης αποτελέσματα.
Με λίγα λόγια, ήρθε η ώρα ενός αγροτουρισμού που θα βασιστεί στις πρώτες αρχές και στα βασικά κριτήρια της λειτουργίας του.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ LEADER
Σε όλες τις προγραμματικές περιόδους (Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης ή ΕΣΠΑ - Εταιρικό Σύμφωνο για το Πλαίσιο Ανάπτυξης), όπως και το τελευταίο ΕΣΠΑ 2014-2020, προβλέπουν για τον Αγροτουρισμό με ειδικά προγράμματα (Leader), αλλά στην εφαρμογή τους έως τώρα –όπως αποδεικνύεται στην πράξη- βοήθησαν μάλλον στον … αγροτουριστικό αποπροσανατολισμό, όπως παραπάνω γράφουμε, παρά κατάφεραν να συμβάλλουν στην… επιστροφή στον αγροτουρισμό. Και αυτό γιατί, εκτός και πέραν από ένα χρηματοδοτικό εργαλείο, όπως π.χ. το πρόγραμμα Leader, προαπαιτούμενο είναι η τοπική οικονομία να έχει… διδαχθεί «που, πως, τι, γιατί» αγροτουρισμός, να έχει διαμορφωμένη αγροτουριστική αυτο-συνείδηση…