Τρίτη 4 Αυγούστου 2026

Η «ΟΔΥΣΣΕΙΑ» ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ: Πρώτα προστασία, μετά προβολή

 


Η παγκόσμια κινηματογραφική προβολή είναι μεγάλη ευκαιρία. Αν, όμως, η οικονομική ανάπτυξη τρέξει γρηγορότερα από την πολιτική, τους θεσμούς και τις υποδομές, ο τόπος θα κληθεί να προσαρμοστεί στα τετελεσμένα της αγοράς — αντί η αγορά να υπηρετήσει το σχέδιο του τόπου.

Το δημοσίευμα του Guardian για τη Μεσσηνία, με αφορμή την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, δεν πρέπει ούτε να αντιμετωπιστεί ως κινδυνολογία ούτε να αναγορευτεί σε προφητεία καταστροφής. Η ταινία δεν δημιούργησε τις πιέσεις στο νερό, στο τοπίο, στην κατοικία, στις προστατευόμενες περιοχές και στις δημόσιες υποδομές. Μπορεί, όμως, να τις επιταχύνει, εάν η διεθνής προβολή μετατραπεί σε οργανωμένη καμπάνια προσέλκυσης επισκεπτών πριν η Μεσσηνία αποφασίσει τι θέλει να προστατεύσει, τι μπορεί να αναπτύξει και μέχρι ποιο σημείο.

Η Περιφέρεια Πελοποννήσου έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα αξιοποιήσει τη δημοσιότητα της ταινίας και θα δημιουργήσει θεματική διαδρομή που θα συνδέει τα σημεία των γυρισμάτων με πολιτιστικές, φυσιολατρικές, γαστρονομικές και βιωματικές εμπειρίες. Η κατεύθυνση είναι εύλογη. Μπορεί να διαχύσει το όφελος από τη Βοϊδοκοιλιά, τη Γιάλοβα, την Πύλο και τη Μεθώνη προς την Καλαμάτα, τη Μάνη, την Τριφυλία, τα χωριά, τα μονοπάτια και την τοπική παραγωγή.

ΟΥΤΕ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΟΛΟΓΙΑ ΟΥΤΕ ΛΕΥΚΗ ΕΠΙΤΑΓΗ

Ο Guardian ενδεχομένως δραματοποιεί την άμεση επίδραση μιας ταινίας. Δεν επινοεί, όμως, την ευπάθεια του τόπου. Η επιστημονική έρευνα του ευρωπαϊκού προγράμματος COASTAL (έργο για τη βιώσιμη ανάπτυξη παράκτιων και αγροτικών περιοχών) καταγράφει στη νοτιοδυτική Μεσσηνία σύνθετες πιέσεις στη λιμνοθάλασσα της Γιάλοβας από την υδρολογία, τις γεωργικές και αστικές απορροές, τα λύματα, την άντληση υπόγειων υδάτων και την αυξημένη θερινή ζήτηση.

Θα ήταν εξίσου λάθος να δαιμονοποιηθεί κάθε επένδυση. Η τουριστική ανάπτυξη έφερε αναγνωρισιμότητα, συνδέσεις, εργασία και αγορές για τοπικά προϊόντα και υπηρεσίες. Αυτά είναι πραγματικά οφέλη. Δεν αποτελούν, όμως, λευκή επιταγή. Όσο μεγαλώνει η οικονομική δραστηριότητα, τόσο αυξάνεται η ανάγκη για δημόσιο σχεδιασμό της συνολικής επιβάρυνσης και δίκαιη κατανομή του οφέλους.

Η σωστή σειρά, όμως, είναι κρίσιμη: πρώτα αποφασίζουμε ποια τουριστική ανάπτυξη θέλουμε για ολόκληρη τη Μεσσηνία, πού, με ποια ένταση και με ποιους όρους. Έπειτα εξασφαλίζουμε νερό, αποχέτευση, διαχείριση απορριμμάτων, κυκλοφορία, δημόσιους χώρους, προστασία του τοπίου και κατοικία για τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται εδώ. Και μόνο τότε σχεδιάζουμε το προϊόν που θα διαφημίσουμε.

ΌΤΑΝ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΠΕΡΝΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Τι συμβαίνει, λοιπόν, όταν η οικονομική ανάπτυξη τρέχει γρηγορότερα από την πολιτική και τους θεσμούς; Η απάντηση είναι απλή και ανησυχητική: η πολιτική παύει να καθοδηγεί την ανάπτυξη και περιορίζεται να διαχειρίζεται τα αποτελέσματά της. Οι αξίες γης έχουν ήδη αυξηθεί, οι χρήσεις ακινήτων έχουν ήδη αλλάξει, η δόμηση έχει ήδη επεκταθεί, η κυκλοφορία και η κατανάλωση νερού έχουν ήδη διογκωθεί. Τότε τα όρια γίνονται δυσκολότερα, ακριβότερα και πολιτικά πιο επώδυνα.

Έτσι δημιουργούνται μη αναστρέψιμες καταστάσεις. Ένας υδροφορέας δεν αποκαθίσταται με ένα σύνθημα περί βιωσιμότητας. Ένας κορεσμένος οικισμός δεν ξαναβρίσκει εύκολα κατοικίες για τους νέους και τους εργαζομένους του. Μια ακτή που υπερφορτώθηκε, ένα τοπίο που κατακερματίστηκε και μια τοπική οικονομία που εξαρτήθηκε μονομερώς από τον τουρισμό δεν επανέρχονται με μία ακόμη μελέτη.

Αυτή είναι και η μεγάλη παγίδα: «ας λύσουμε πρώτα τα οικονομικά προβλήματα της Μεσσηνίας και αργότερα βλέπουμε τις πολυτέλειες της βιώσιμης ανάπτυξης». Η βιωσιμότητα, όμως, δεν είναι πολυτέλεια μετά την ανάπτυξη. Είναι όρος για να διαρκέσει η ανάπτυξη. Το νερό, το τοπίο, η κοινωνική συνοχή, η πρόσβαση στη στέγη και η ποιότητα ζωής δεν είναι εμπόδια στην οικονομία· είναι το κεφάλαιό της.

ΠΡΩΤΗ ΕΥΘΥΝΗ ΣΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ — ΟΧΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ

Η Περιφέρεια Πελοποννήσου και οι δήμοι της Μεσσηνίας έχουν την πρώτη πολιτική ευθύνη: να πάρουν την πρωτοβουλία, να θέσουν το ερώτημα δημόσια, να συντονίσουν τον σχεδιασμό και να δεσμευτούν σε στόχους. Δεν μπορούν, όμως, να το κάνουν μόνοι τους. Αρμοδιότητες για τον τουρισμό, τη χωροταξία, το περιβάλλον, το νερό, τις προστατευόμενες περιοχές και τα μεγάλα έργα μοιράζονται ανάμεσα στην αυτοδιοίκηση, στο Υπουργείο Τουρισμού, στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και στον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ).

Υπάρχουν ήδη θεσμικά εργαλεία. Το Visit Peloponnese είναι ο νέος Οργανισμός Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμού (DMMO, από το αγγλικό Destination Management and Marketing Organization). Στη δομή του προβλέπεται Tourism Committee, δηλαδή Επιτροπή Τουρισμού, ως πυρήνας συνεργασίας των εμπλεκόμενων φορέων. Παράλληλα δημιουργείται Περιφερειακό Παρατηρητήριο Βιώσιμης Τουριστικής Ανάπτυξης, το οποίο οφείλει να μετατρέπει τα δεδομένα σε δημόσια γνώση και προειδοποίηση.

Υπάρχει επίσης η Περιφερειακή Επιτροπή Διαβούλευσης, όπου εκπροσωπούνται οργανώσεις εργοδοτών και εργαζομένων, επιμελητήρια, επιστημονικοί και επαγγελματικοί φορείς, συνεταιρισμοί, πολιτιστικοί σύλλογοι και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Μαζί με το Περιφερειακό και τα Δημοτικά Συμβούλια, το Επιμελητήριο Μεσσηνίας, τους τουριστικούς φορείς, τους αγρότες, τους εργαζομένους, το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, τους επιστημονικούς συλλόγους, τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και τις τοπικές κοινότητες, μπορούν να διαμορφώσουν την πολιτική που αξίζει στον τόπο.

Αυτό, όμως, προϋποθέτει πραγματική συμμετοχή με θέσεις και όχι διαβούλευση για ήδη ειλημμένες αποφάσεις. Η τουριστική πολιτική είναι ομαδική προσπάθεια, αλλά η ευθύνη δεν πρέπει να διαχέεται ώσπου να εξαφανιστεί. Οι αιρετές αρχές αποφασίζουν και λογοδοτούν. Οι κοινωνικοοικονομικοί εταίροι συνδιαμορφώνουν, δεσμεύονται και συμβάλλουν στην εφαρμογή. Οι επιστημονικοί φορείς τεκμηριώνουν. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί ελέγχουν.

Παρατηρείται, λοιπόν πληθώρα θεσμών και μηχανισμών, αλλά ακόμα ισχνή ουσιαστική παραγωγή πολιτικής και αποφάσεων που να προλαβαίνουν την αγορά. Σημαντικό είναι, πάντως, ότι, τουλάχιστον σε πρώτο βαθμό, καταφαίνεται ότι όλοι έχουν κατανοήσει το ζήτημα βιώσιμης μεσσηνιακής ανάπτυξης και έχουν αρχίσει να «ανησυχούν»…  

ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΠΟ, ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις υποδομές. Δρόμοι, δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευση, ενέργεια, διαχείριση απορριμμάτων και μεταφορές δεν μπορεί να σχεδιάζονται μόνο γύρω από τις ανάγκες μεγάλων οικονομικών μονάδων, αφήνοντας τα χωριά και τους κατοίκους με διαρροές, ελλείψεις, κυκλοφοριακό χάος και … χωματόδρομους όταν… δίπλα περνάνε τετράϊχνες αρτηρίες ή ανεπαρκείς υπηρεσίες. Η ανάπτυξη δικαιώνεται όταν η επένδυση αναβαθμίζει και τη ζωή της κοινότητας που τη φιλοξενεί.

Χρειάζονται, πριν από την καμπάνια, συγκεκριμένες αποφάσεις: όρια επισκεψιμότητας και οχημάτων στις ευαίσθητες ζώνες· οργανωμένη στάθμευση εκτός αυτών και μεταφορά με μικρά λεωφορεία· δημόσιο υδατικό ισοζύγιο για ύδρευση, άρδευση και τουριστική κατανάλωση· ολοκλήρωση της αποχέτευσης· χωρικά όρια στη δόμηση και στις τουριστικές χρήσεις· προστασία της μόνιμης κατοικίας· και μόνιμη δημοσίευση δεικτών για νερό, περιβάλλον, κυκλοφορία, απασχόληση και ικανοποίηση κατοίκων.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ή ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ; ΟΧΙ - ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ!

Η «Οδύσσεια» μπορεί να γίνει μια εξαιρετική ευκαιρία για ολόκληρη τη Μεσσηνία. Ακριβώς γι’ αυτό δεν πρέπει να αξιοποιηθεί βιαστικά. Δεν χρειάζεται να επιλέξουμε ανάμεσα στην ανάπτυξη και στην προστασία. Χρειάζεται να αποφασίσουμε ότι η προστασία θα καθορίζει τον τρόπο της ανάπτυξης.

Πρώτα, λοιπόν, σχέδιο, όρια, θεσμοί και υποδομές. Μετά προβολή. Διαφορετικά, θα προσελκύσουμε γρηγορότερα τους επισκέπτες και τις επενδύσεις απ’ όσο μπορούμε να προστατεύσουμε τον λόγο για τον οποίο έρχονται — και θα ξεκινήσει τότε η πραγματική «Οδύσσεια» της Μεσσηνίας.

Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2025

Παράταση στο Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής (για τους ελαιοπαραγωγούς) ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΠΡΙΛΙΟ ΤΟΥ 2026 – ΜΕΤΑ ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ

ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΠΡΙΛΙΟ ΤΟΥ 2026 – ΜΕΤΑ ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ

Παράταση στο Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής (για τους ελαιοπαραγωγούς)


Η ψηφιακή έκδοση δελτίου αποστολής για τη διακίνηση ελαιοκάρπου (ελαιώνας - ελαιοτριβείο για έκθλιψη) μετατίθεται για 1η Μαΐου 2026, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

 ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ

·         Έναρξη Α’ φάσης για ελαιόκαρπο: 1 Μαΐου 2026.

·         Έως 30 Απριλίου 2026, για «ελαιώνας - ελαιοτριβείο (έκθλιψη)» δεν απαιτείται Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής από τον παραγωγό, αν τηρούνται οι όροι.

·         Όρος 1: το ελαιοτριβείο εκδίδει «Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής» κατά την παραλαβή.

·         Όρος 2: ο παραγωγός είναι στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ και δεν ανήκει στην «πρώτη περίοδο» (έσοδα 2022 μεγαλύτερα από 200.000 €).

·         Όσοι είναι «πρώτη περίοδος» δεν καλύπτονται από την παράταση.

·         Το μέτρο δεν ακυρώνεται: απλώς μεταφέρεται εκτός περιόδου συγκομιδής για να γίνει ομαλή προσαρμογή.

ΤΙ ΑΛΛΑΞΕ

Με ρύθμιση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και της ΑΑΔΕ μετατίθεται η έναρξη της Α’ φάσης εφαρμογής της ψηφιακής έκδοσης παραστατικών διακίνησης για τον ελαιόκαρπο, όταν μεταφέρεται από τον ελαιώνα προς το ελαιοτριβείο για έκθλιψη.

Η μετάθεση αποφασίστηκε λόγω ιδιομορφιών της συγκεκριμένης μεταφοράς (άγνωστο/μεταβαλλόμενο βάρος πριν την παραλαβή, συγκέντρωση από πολλά σημεία, ποικιλία μέσων μεταφοράς κ.λπ.).

ΠΟΙΟΥΣ ΑΦΟΡΑ

·         Αφορά: ελαιοπαραγωγούς - αγρότες κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ, που δεν εντάσσονται στην πρώτη περίοδο εφαρμογής.

·         Δεν αφορά: παραγωγούς της πρώτης περιόδου (αγρότες με ακαθάριστα έσοδα μεγαλύτερα από  200.000 € στο φορολογικό έτος 2022).

ΟΙ 2 ΠΡΟΫΠΟΘΈΣΕΙΣ

1.    Το ελαιοτριβείο εκδίδει Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής κατά την παραλαβή του ελαιοκάρπου.

2.    Ο παραγωγός δεν εντάσσεται στην πρώτη περίοδο (κριτήριο: έσοδα 2022 ίσα ή μικρότερα από  200.000 €).

ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ΜΕΧΡΙ 30/4/2026

Για το δρομολόγιο «ελαιώνας - ελαιοτριβείο για έκθλιψη», μέχρι και 30/4/2026 δεν απαιτείται από τον παραγωγό η ψηφιακή έκδοση δελτίου αποστολής, υπό τις παραπάνω προϋποθέσεις.

·         ΖΗΤΑΤΕ και φυλάσσετε το Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής, που εκδίδει το ελαιοτριβείο.

·         ΕΛΕΓΧΕΤΕ ότι το ελαιοτριβείο εκδίδει το παραπάνω παραστατικό σε κάθε παραλαβή.

ΚΟΙΝΟΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ - Tι ισχύει με τον θάνατο και τη φορολογία

 

ΚΟΙΝΟΣ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ

Tι ισχύει με τον θάνατο και τη φορολογία

 

Ο «κοινός λογαριασμός» είναι από τα πιο διαδεδομένα τραπεζικά εργαλεία στην Ελλάδα. Όμως, πίσω από την πρακτική ευκολία κρύβονται λεπτές νομικές και φορολογικές διακρίσεις: άλλο τι μπορεί να κάνει ο συνδικαιούχος απέναντι στην τράπεζα και άλλο τι δικαιούται να κρατήσει έναντι των λοιπών. Και όταν επέλθει θάνατος, η ύπαρξη ή μη της λεγόμενης «ρήτρας επιζώντων» μπορεί να αλλάξει τα πάντα.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το παρόν κείμενο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη νομική ή φορολογική συμβουλή. Σε πραγματικά περιστατικά (ιδίως με κληρονόμους, διαφωνίες, μεγάλα ποσά ή κατασχέσεις) απαιτείται αξιολόγηση με βάση τη σύμβαση του λογαριασμού και τα αποδεικτικά στοιχεία.

 

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΟΙΝΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ («ΕΙΣ ΟΛΟΚΛΗΡΟΝ» ΚΑΙ «ΜΕ ΣΥΜΠΡΑΞΗ»).

Στην τραπεζική πρακτική, κοινός λογαριασμός σημαίνει ότι στο ίδιο ΙΒΑΝ εμφανίζονται δύο ή περισσότεροι συνδικαιούχοι. Η πιο συνηθισμένη μορφή είναι ο διαζευκτικός λογαριασμός («εις ολόκληρον»): κάθε συνδικαιούχος μπορεί να κάνει χρήση του λογαριασμού (ανάληψη, μεταφορά, πληρωμές) χωρίς τη σύμπραξη των άλλων, εφόσον έτσι προβλέπει η σύμβαση με την τράπεζα.

Υπάρχει επίσης λογαριασμός «με σύμπραξη» (συμπλεκτικός), όπου για κινήσεις απαιτούνται υπογραφές/εγκρίσεις περισσότερων συνδικαιούχων. Η επιλογή αυτή είναι λιγότερο διαδεδομένη, αλλά ιδιαίτερα σημαντική σε περιπτώσεις διαφωνιών ή θανάτου συνδικαιούχου.

Ο «ΠΡΩΤΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ» ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ (ΚΑΙ ΤΙ ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ).

Πολλές τράπεζες εμφανίζουν «1ο δικαιούχο» για λόγους διαχείρισης (π.χ. επικοινωνία, αποστολή ενημερώσεων). Η ένδειξη αυτή δεν δημιουργεί, από μόνη της, προνομιακό δικαίωμα κυριότητας στο υπόλοιπο. Το ποιος είναι πραγματικός δικαιούχος των χρημάτων δεν κρίνεται από τη σειρά ονομάτων, αλλά από τα πραγματικά δεδομένα (ποιος κατέβαλε τα ποσά, ποια ήταν η συμφωνία/αιτία, πώς χρησιμοποιήθηκαν τα χρήματα).

ΔΥΟ ΣΧΕΣΕΙΣ: ΜΕ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΞΥ ΣΥΝΔΙΚΑΙΟΥΧΩΝ.

Η νομική επιστήμη και η νομολογία διαχωρίζουν δύο επίπεδα:

ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ (Τράπεζα – Συνδικαιούχοι): αφορά τις εξουσίες κίνησης του λογαριασμού, όπως ορίζονται στη σύμβαση. Στον διαζευκτικό λογαριασμό η τράπεζα, πληρώνοντας έναν συνδικαιούχο, κατά κανόνα απαλλάσσεται.

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ (Συνδικαιούχος – Συνδικαιούχος): αφορά το «ποιος δικαιούται τι» μεταξύ των συνδικαιούχων. Εδώ κρίνεται αν ο συνδικαιούχος που ανέλαβε χρήματα είχε δικαίωμα να τα κρατήσει ή αν οφείλει απόδοση/επιστροφή.

Η διάκριση αυτή εξηγεί γιατί ένας συνδικαιούχος μπορεί να έχει τη δυνατότητα να αναλάβει όλο το ποσό, αλλά να μη δικαιούται να το οικειοποιηθεί, εάν η εσωτερική τους συμφωνία ή η προέλευση των χρημάτων οδηγεί αλλού.

ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΥΝΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥ: ΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ.

Το κλειδί είναι αν στη σύμβαση έχει τεθεί ο πρόσθετος όρος του άρθρου 2 του ν. 5638/1932 (η λεγόμενη «ΡΗΤΡΑ ΕΠΙΖΩΝΤΩΝ»).

1) ΑΝ ΥΠΑΡΧΕΙ «ΡΗΤΡΑ ΕΠΙΖΩΝΤΩΝ» (άρθρο 2):

·         Με τον θάνατο οποιουδήποτε συνδικαιούχου, η κατάθεση και ο λογαριασμός περιέρχονται αυτοδικαίως στους λοιπούς επιζώντες μέχρι τον τελευταίο.

·     Οι κληρονόμοι του θανόντος, ως προς το δικαίωμα κατά της τράπεζας, δεν αποκτούν δικαίωμα στην κατάθεση. Η τράπεζα αντιμετωπίζει ως δικαιούχους τους επιζώντες.

·         Η λύση αυτή εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το ποιος κατέβαλε τα ποσά, ως μηχανισμός του ειδικού αυτού θεσμού – χωρίς να αποκλείει, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ιδιωτικές αξιώσεις από ειδική αιτία, αναλόγως περιστάσεων.

2) ΑΝ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ «ΡΗΤΡΑ ΕΠΙΖΩΝΤΩΝ»:

·         Δεν ενεργοποιείται η «αυτοδίκαιη περιέλευση» στους επιζώντες.

·        Το μερίδιο/δικαίωμα του αποβιώσαντος εξετάζεται με τους γενικούς κανόνες κληρονομικού δικαίου.

·   Ακόμη κι αν πρακτικά υπάρχει πρόσβαση/κίνηση προς την τράπεζα (σε διαζευκτικό λογαριασμό), οι κληρονόμοι μπορεί να έχουν αξιώσεις κατά του επιζώντος για το μέρος που αντιστοιχεί στον θανόντα βάσει της εσωτερικής σχέσης.

3) ΑΝ Ο ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ «ΜΕ ΣΥΜΠΡΑΞΗ» (συμπλεκτικός):

·         Συνήθως, ο θάνατος ενός συνδικαιούχου δυσχεραίνει άμεσα τη λειτουργία, γιατί απαιτείται η υπογραφή/συμμετοχή όλων. Στην πράξη, μέχρι να νομιμοποιηθούν οι κληρονόμοι, προκύπτουν συχνά περιορισμοί κινήσεων.

·         Η λύση και η πρόσβαση καθορίζονται από τη σύμβαση και τους γενικούς κανόνες (και όχι από τον μηχανισμό «ρήτρας επιζώντων», εφόσον δεν πρόκειται για τον κλασικό διαζευκτικό του ν. 5638/1932).

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ: ΔΩΡΕΑ, ΓΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ, ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ.

Η φορολογία δεν αρκείται στη λέξη «κοινός». Εξετάζει γεγονότα: ποιος έδωσε τα χρήματα, ποιος τα χρησιμοποίησε, με ποια αιτία.

Α) ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟ – ΦΟΡΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ.

Όταν υπάρχει η ρήτρα («ΡΗΤΡΑ ΕΠΙΖΩΝΤΩΝ») του άρθρου 2 ν. 5638/1932, το ισχύον πλαίσιο προβλέπει ειδική μεταχείριση και απαλλαγή από φόρο κληρονομίας για την περιέλευση στους επιζώντες (συναφώς και με το άρθρο 25 παρ. 2 περ. γ του ν. 2961/2001). Η απαλλαγή αυτή αφορά την περιέλευση στους επιζώντες συνδικαιούχους και δεν «ακολουθεί» αυτομάτως τους κληρονόμους του τελευταίου επιζώντος.

Β) ΕΝ ΖΩΗ – ΠΟΤΕ ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΦΟΡΟΣ ΔΩΡΕΑΣ / ΓΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ.

·         Η απλή προσθήκη συνδικαιούχου δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με φορολογητέα δωρεά.

·         Φορολογικός ΚΙΝΔΥΝΟΣ εμφανίζεται, όταν συνδικαιούχος που δεν έχει συνεισφέρει στον λογαριασμό αναλαμβάνει χρήματα και τα χρησιμοποιεί για λογαριασμό του. Η φορολογική διοίκηση έχει αντιμετωπίσει τέτοιες περιπτώσεις, ως δωρεά.

·      Αν η πραγματική πρόθεση είναι χαριστική μεταβίβαση (π.χ. γονέας προς τέκνο), η πιο «καθαρή» διαδρομή είναι η ρητή γονική παροχή/δωρεά χρημάτων μέσω τραπεζικού συστήματος και η ορθή υποβολή δήλωσης, ώστε να εφαρμοστούν τα τυχόν ευνοϊκά όρια/απαλλαγές.

Γ) Απόδειξη και τεκμηρίωση

Σε κάθε σενάριο, η τεκμηρίωση είναι καθοριστική: κίνηση χρημάτων (IBAN), αποδεικτικά μεταφοράς, προέλευση καταθέσεων, και – όπου υπάρχει – έγγραφα που αποτυπώνουν την εσωτερική συμφωνία (π.χ. ότι ο δεύτερος συνδικαιούχος είχε απλώς διαχειριστική διευκόλυνση).

ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΣΥΧΝΑ ΠΑΡΑΒΛΕΠΟΝΤΑΙ.

ΚΑΤΑΣΧΕΣΗ: Ο ν. 5638/1932 προβλέπει ειδικό κανόνα για κατασχέσεις, με τεκμήριο ίσων μεριδίων έναντι των κατασχόντων. Αυτό σημαίνει ότι, σε εκτελεστικές διαδικασίες, η κατανομή μπορεί να προσεγγίζεται με βάση τον αριθμό των συνδικαιούχων, ανεξαρτήτως της εσωτερικής συμφωνίας (η οποία μπορεί να συζητηθεί σε διαφορετικό επίπεδο).

ΑΚΑΤΑΣΧΕΤΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ: Η προστασία (όπου εφαρμόζεται) προϋποθέτει σωστή δήλωση/διαδικασία. Σε κοινό ΙΒΑΝ, η πρακτική εφαρμογή απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, ώστε να μην υπάρχουν λανθασμένες προσδοκίες ως προς την έκταση της προστασίας.

ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ: Όταν εμπλέκονται αλλοδαπά πιστωτικά ιδρύματα, ενδέχεται να αλλάζουν οι αποδείξεις, οι διαδικασίες και το εφαρμοστέο πλαίσιο. Ειδικά σε δωρεές/γονικές παροχές χρημάτων, η απόδειξη της «τραπεζικής μεταφοράς» και των στοιχείων των συναλλασσομένων αποκτά αυξημένη σημασία.

 

ΠΡΑΚΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ: ΤΙ ΝΑ ΕΛΕΓΞΕΤΕ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ.

1) Ζητήστε από την τράπεζα το ακριβές συμβατικό πλαίσιο του λογαριασμού:

·         Είναι διαζευκτικός («εις ολόκληρον») ή με σύμπραξη;

·         Υπάρχει ρητά η ρήτρα επιζώντων (άρθρο 2 ν. 5638/1932);

·         Τι προβλέπεται για κινήσεις μετά από θάνατο συνδικαιούχου;

2) Κρατήστε ίχνη προέλευσης και κινήσεων:

·      Εμβάσματα, καταθέσεις, εκτυπώσεις κινήσεων, αποδεικτικά μεταφοράς, αιτιολογίες συναλλαγών.

·         Σε οικογενειακά σενάρια, διαχωρίστε «διαχείριση για διευκόλυνση» από «μεταβίβαση περιουσίας».

3) Αν η πρόθεση είναι μεταβίβαση:

·         Προτιμήστε ρητή γονική παροχή/δωρεά χρημάτων με τραπεζική διαδρομή και δήλωση, ώστε να αποφευχθούν αμφισβητήσεις και φορολογικοί κίνδυνοι.

Τρίτη 30 Σεπτεμβρίου 2025

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ: 100% ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΚΟΙΝΣΕΠ

 

ΠΕΠ Πελοποννήσου — ΚΕ_ΠΕΛ76

Διευκρινίσεις Ενίσχυσης, Κριτήρια Βαθμολόγησης, Σύνοψη, Δικαιολογητικά,

Checklist & Αμοιβή Συμβούλου

Ημερομηνία: 30/09/2025

 


ΣΥΝΤΟΜΟ Σημείωμα

Περιεχόμενα: 1) Ποιους αφορά – Δικαιούχοι, 2) Επιλέξιμες Δαπάνες, 3) Ενίσχυση – Επιδότηση, 4) Προθεσμίες, 5) Δικαιολογητικά, 6) Απαραίτητα Φακέλου Υποβολής, 7) Αμοιβή Συμβούλου

 

1. ΠΟΙΟΥΣ ΑΦΟΡΑ – ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΙ

·         Υπό σύσταση και υφιστάμενοι φορείς Κ.ΑΛ.Ο. με έδρα/εγκατάσταση στην Περιφέρεια Πελοποννήσου (Ν. 4430/2016).

·         Κατανομή προϋπολογισμού: 70% υφιστάμενοι, 30% υπό σύσταση (με δυνατότητα μεταφοράς).

·         ΚΑΔ: επιλέξιμοι όλοι εκτός όσων εξαιρούνται∙ απαιτείται τουλάχιστον ένας επιλέξιμος ΚΑΔ επένδυσης πριν την οριστική υποβολή.

 

2. ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ

Δαπάνες προσωπικού (υποχρεωτική κατηγορία):

·         Νέες προσλήψεις ανέργων εγγεγραμμένων στη ΔΥΠΑ πριν την πρόσληψη, έως 18 ανθρωπομήνες/εργαζόμενο.

·         Υφιστάμενο προσωπικό σε συναφές αντικείμενο, έως 18 ανθρωπομήνες/εργαζόμενο.

·         Λοιπές δαπάνες μέσω ενιαίου συντελεστή 40% επί των επιλέξιμων δαπανών προσωπικού (ενοίκια, αναλώσιμα, προβολή, δικτύωση κ.ά.).

·         Έναρξη επιλεξιμότητας δαπανών: 29/09/2025 (ημερομηνία προκήρυξης).

 

3. ΕΝΙΣΧΥΣΗ – ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ

·         Επιχορηγούμενος Π/Υ ανά έργο: 20.000€–80.000€.

·         Ένταση ενίσχυσης: 100% (καθεστώς De minimis, Καν. (ΕΕ) 2023/2831).

·         Όριο σώρευσης De minimis: 300.000€ ανά «ενιαία επιχείρηση» σε κυλιόμενη τριετία.

·         Συνολική δημόσια δαπάνη πρόσκλησης: 3.000.000€.

 

4. ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ

·         Υποβολές στο ΟΠΣΚΕ: 13/10/2025, 13:00 έως 28/11/2025, 15:00.

·         Μέγιστη διάρκεια υλοποίησης: έως 24 μήνες από την οριστική έγκριση.

·         Μετά τη λήξη της προθεσμίας δεν γίνονται δεκτές υποβολές.

  

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ – ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ

 

Ποσοστό ενίσχυσης (αναλυτικά):

·         01.09 — Πλήρες μισθολογικό κόστος νεοπροσλαμβανόμενου προσωπικού (άνεργος εγγεγραμμένος στη ΔΥΠΑ): Ποσοστό επιχορήγησης 100%.

·         01.10 — Πλήρες μισθολογικό κόστος υφιστάμενου προσωπικού: Ποσοστό επιχορήγησης 100%.

·         10.01 — Ενιαίος Συντελεστής Υπολογισμού Επιλέξιμων Δαπανών (απλοποιημένο κόστος): Λοιπές άμεσες & έμμεσες δαπάνες υπολογίζονται ίσες με το 40% των επιλέξιμων άμεσων δαπανών προσωπικού και επιχορηγούνται στο 100% του υπολογισθέντος ποσού.

 

Καταβολή επιχορήγησης (ροή πληρωμών):

·         Αίτημα καταβολής υποβάλλεται ηλεκτρονικά στο ΟΠΣΚΕ και συνοδεύεται από τα «Δικαιολογητικά για την Καταβολή της Επιχορήγησης».

·         Προκαταβολή: Δυνατότητα λήψης έως 40% της δημόσιας χρηματοδότησης με προσκόμιση ισόποσης εγγυητικής επιστολής. Συμψηφίζεται με ενδιάμεση/τελική καταβολή.

·         Ενδιάμεση καταβολή: μετά από Αίτημα ενδιάμεσης επαλήθευσης–πιστοποίησης (προαιρετική).

·         Τελική καταβολή: μετά από Αίτημα τελικής επαλήθευσης–πιστοποίησης, που υποβάλλεται έως 90 ημέρες από τη λήξη του έργου.

 

Έναρξη επιλεξιμότητας δαπανών: 29/09/2025 (ημερομηνία προκήρυξης).

• Ισχύουν τα όρια σώρευσης De minimis: 300.000€ ανά ενιαία επιχείρηση (κυλιόμενη τριετία).

 

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗΣ — ΑΚΡΙΒΕΙΣ ΠΙΝΑΚΕΣ

Συντελεστές βαρύτητας: Α 30% · Β 35% · Γ 35%. Ελάχιστη βαθμολογική βάση πρόκρισης: 30 βαθμοί. Αν το Β1 βαθμολογηθεί με 0, η πρόταση απορρίπτεται.

 

Κριτήριο Α — Χαρακτηριστικά Μελών & Φορέα Κ.ΑΛ.Ο.

Υποκριτήριο

Εξειδίκευση

Μόρια

Μέγιστο

Α1

Ειδικότερος χαρακτήρας Φορέα (Κοιν.Σ.Επ. Ένταξης Ευάλωτων/Ειδικών Ομάδων ή ΚοιΣΠΕ)

40

40

 

Κοιν.Σ.Επ. Συλλογικής & Κοινωνικής Ωφέλειας ή Συνεταιρισμοί Εργαζομένων

20

 

Λοιπός Φορέας Κ.ΑΛ.Ο.

0

Α2α

Πιστοποιητικό σπουδών συναφές με ΚΑΔ (4 μόρια/μέλος)

0–4 ανά μέλος

20

Α2β

Επαγγελματική εμπειρία συναφής (4 μόρια/πλήρες έτος)

0–4/έτος

20

Α3

Λειτουργία & ανθεκτικότητα φορέα

10 μόρια/έτος (2 έτη)

20

 

Υπό σύσταση φορέας

10

 

Δεν πληροί

0

 

Κριτήριο Β — Αξιολόγηση Επιχειρηματικού Σχεδίου

Υποκριτήριο

Εξειδίκευση

Κλίμακα

Μέγιστο

Β1

Πληρότητα & σαφήνεια σχεδίου (ωριμότητα, χρονοδιάγραμμα, συνάφεια προϋπολογισμού)

0/10/20/40

40

Β2

Κοινωνική ωφέλεια (βιώσιμη ανάπτυξη, ΚΥΓΣ, κοινωνική καινοτομία)

0/5/10/20

20

Β3

Μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα (προβλέψεις, χρηματοδότηση, παραδοχές)

0/10/20/30

30

Β4

Χωρική διάσταση υλοποίησης (περιοχές υστέρησης)

0/10

10

 

Κριτήριο Γ — Ενίσχυση Απασχόλησης & Κοινωνικής Ένταξης

Υποκριτήριο

Εξειδίκευση

Κλίμακα

Μέγιστο

Γ1

Πρόσθετες (πέραν της μίας υποχρεωτικής) θέσεις απασχόλησης

0/20/30/40/60 (6–18+ ανθρ.-μήνες)

60

Γ2

Στήριξη ευάλωτων/ειδικών ομάδων (ποσοστό επί της συνολικής απασχόλησης σε ανθρωπομήνες)

0/25/40 (>25% / >50%)

40

 

Υπολογισμός συνολικής βαθμολογίας: 30%×Α + 35%×Β + 35%×Γ. Η μέγιστη συνολική βαθμολογία είναι 100.

Επιπλέον κανόνες: ελάχιστη βαθμολογική βάση πρόκρισης 30· υποχρεωτική δέσμευση για 18 ανθρωπομήνες νέας θέσης· αν το Β1 βαθμολογηθεί με 0, η πρόταση απορρίπτεται.

 

5. ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ (Ηλεκτρονικός Φάκελος Υποψηφιότητας στο ΟΠΣΚΕ)

·         Μορφή αρχείων: μη επεξεργάσιμη (π.χ. PDF) — Συνολικό μέγεθος έως 50MB.

·         02.02 — Νομιμοποιητικά/Νόμιμης Λειτουργίας: Ιδρυτικά & τελευταίες τροποποιήσεις, πράξεις εκπροσώπησης σε ισχύ, βεβαιώσεις ΓΕΜΗ & Γενικού Μητρώου Φορέων Κ.ΑΛ.Ο. Για υπό σύσταση: αίτηση εγγραφής και υπογεγραμμένο σχέδιο καταστατικού.

·         09.02 — Υπεύθυνες Δηλώσεις/Δήλωση ΜΜΕ & De minimis (Παράρτημα ΙΧ – υποδείγματα Γ.1/Γ.2). Υπογραφή με γνήσιο ή gov.gr.

·         03.05 — Τεκμηρίωση σπουδών: ένα πιστοποιητικό σπουδών ανά μέλος (εφόσον υπάρχει), συναφές με το επιχειρηματικό σχέδιο.

·         03.04 — Τεκμηρίωση επαγγελματικής εμπειρίας: ένσημα/βεβαιώσεις με ειδικότητα & διάρκεια. Για συμμετοχή νομικών προσώπων: προσωποποιημένη πληροφόρηση gsis.gr και έντυπα Ε3.

·         07.01 — Οικονομικά στοιχεία (όπου απαιτούνται): Λογιστικές καταστάσεις/δηλώσεις κατά περίπτωση.

·         01.05 — Στέγαση & πραγματική λειτουργία: ΥΔ «ο Φορέας στεγάζεται σε αυτοτελή επαγγελματικό χώρο». Παραστατικά λειτουργίας (λογ. κοινής ωφέλειας, μισθωτήριο/παραχωρητήριο, παρουσίαση myDATA).

·         01.08 — Ισχύον Πιστοποιητικό μέλους τρέχοντος έτους (όπου απαιτείται).

·         01.15 — Λοιπά τυχόν έγγραφα που ορίζονται από τους ειδικούς όρους της εγκριτικής απόφασης.

·         Μετά την αποδοχή επαλήθευσης: δικαιολογητικά καταβολής επιχορήγησης («Τα δικαιολογητικά μου»).

·         Για τεκμηρίωση ευάλωτων/ειδικών ομάδων μελών/εργαζομένων: σύμφωνα με σχετικό Παράρτημα.

 

6. ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΦΑΚΕΛΟΥ ΥΠΟΒΟΛΗΣ (Checklist)

☐ Οριστικοποιημένη Αίτηση στο ΟΠΣΚΕ με σωστά στοιχεία φορέα & ΚΑΔ.

☐ Επιχειρηματικό Σχέδιο & Αναλυτικός Προϋπολογισμός (πίνακας ανθρωπομηνών, αιτιολόγηση δαπανών).

☐ Πίνακας σώρευσης De minimis & Δήλωση ΜΜΕ (υποδείγματα Παρ. IX).

☐ Τεκμηρίωση κριτηρίων Α (σπουδές 03.05, εμπειρία 03.04) και λοιπών κριτηρίων.

☐ Νομιμοποιητικά/νόμιμης λειτουργίας (02.02) σε ισχύ (ΓΕΜΗ, Κ.ΑΛ.Ο., εκπροσώπηση).

☐ Απόδειξη πραγματικής λειτουργίας/στέγασης (01.05) και παρουσίαση myDATA, όπου απαιτείται.

☐ Οικονομικά στοιχεία (07.01), εφόσον υπάρχουν υποχρεώσεις υποβολής.

☐ Υπεύθυνες δηλώσεις (09.02) υπογεγραμμένες (γνήσιο ή gov.gr).

☐ Ορθή μορφή αρχείων (PDF), σαρωμένα αναγνώσιμα, συνολικό μέγεθος έως 50MB.

☐ Έλεγχος ΚΑΔ/De minimis και ασυμβατότητες.

☐ Έλεγχος προθεσμίας (13/10/2025–28/11/2025) και οριστική υποβολή πριν τις 15:00 της λήξης.

 

7. ΑΜΟΙΒΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ — ΕΚΤΙΜΗΣΗ

Διάρθρωση (πλέον ΦΠΑ):

• Α’ Φάση — Προετοιμασία & Υποβολή φακέλου στο ΟΠΣΚΕ: 1.500€.

• Ρήτρα επιτυχίας: 1,5% επί του εγκεκριμένου Π/Υ (καταβλητέα μόνο σε έγκριση).

• Β’ Φάση — Υποστήριξη αξιολόγησης/ενστάσεων: περιλαμβάνεται στην Α’ Φάση.

• Γ’ Φάση — Διαχείριση υλοποίησης/αναφορών: 250€/τρίμηνο (εκτίμηση 1.500€ για 24 μήνες).

➡ Ενδεικτική συνολική δαπάνη πλήρους υποστήριξης 24μηνου: ~3.000€–3.500€ (ανάλογα με τον εγκεκριμένο Π/Υ).

Όροι πληρωμής: 50% της Α’ Φάσης με την ανάθεση, 50% με την οριστική υποβολή· ρήτρα επιτυχίας με την κοινοποίηση απόφασης ένταξης· διαχείριση ανά τρίμηνο.

Σημείωση: Προσαρμογή (±15%) ανάλογα με Π/Υ, πολυπλοκότητα δράσεων και αριθμό μελών/εργαζομένων.

  

ΑΡΧΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ [ΔΩΡΕΑΝ] [ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ:

1. Έλεγχος ΚΑΔ ΚΟΙΝΣΕΠ και ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑ [ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ]

2. ΠΡΟ – ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΟΙΝΣΕΠ

ΕΠΟΜΕΝΟ ΒΗΜΑ η σύνταξη ΦΑΚΕΛΟΥ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ & ΤΕΛΙΚΗΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ